Δεν θα χαρίσουμε την πόλη σε κανέναν

Το βράδυ της Τετάρτης το κέντρο της Αθήνας έμοιαζε με ένα απέραντο νεκροταφείο. Ελάχιστοι κυκλοφορούσαν, ο αέρας σήκωνε τα αποκαϊδια, παντού σπασμένα μάρμαρα και αναποδογυρισμένοι κάδοι, κάποια αδέσποτα τριγυρνούσαν σαν χαμένα.

Άλλη μια ηχηρή ήττα για όλους μας. Είχε νικήσει ο φόβος. Λουφαγμένοι στα σπίτια μας περιμέναμε να ξεχάσουμε. Ή να πείσουμε τους εαυτούς μας ότι αργά ή γρήγορα θα επιστρέψουμε στο ασφαλές κουκούλι της ρουτίνας.

Την Κυριακή έχουμε την ευκαιρία να διεκδικήσουμε αυτό που μας ανήκει: μια ήσυχη, φιλειρηνική πόλη ανοιχτή σε όλους. Υπερασπιζόμαστε την ειρήνη και λέμε ένα δυνατό όχι στη βία. Πλατεία Συντάγματος, 7 το απόγευμα.

Πανεπιστημίου, το τέλος της λογικής

Η φωτογραφία είναι του Παντελή Σαϊτα.

Πέμπτη ημέρα αποκλεισμού του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους από την Ομοσπονδία Σωματείων Πολιτικής Αεροπορίας και σαδιστικών βασανιστηρίων όσων οδηγών διέρχονται το κέντρο της Αθήνας. Η κατάληψη του οδοστρώματος έχει προκαλέσει μια άνευ προηγουμένου ταλαιπωρία με την κυβέρνηση να αντιμετωπίζει την όλη κατάσταση τόσο στωϊκά. Αναρωτιέται κανείς: υπάρχει μια (1) πολιτισμένη χώρα του πλανήτη Γη που θα γινόταν ανεκτή αυτή η τόσο ακραία αντικοινωνική πρωτοβουλία; Το ξέρουμε ότι η Ελλάδα αρχίζει εκεί που τελειώνει η λογική αλλά αυτό παραπάει.

Μετς 1865

Το Ολυμπιείο φωτογραφημένο από τον Πέτρο Μωραϊτη. Στο βάθος τα …υψώματα του Μετς με 5-10 σπίτια όλα κι όλα. Στο ενδιάμεσο μόλις διακρίνεται η κοίτη του Ιλισού κι ένα μικρό κομμάτι πρασίνου δίπλα στο ποτάμι. Εντυπωσιακή η ξεραϊλα του τοπίου, ακόμα κι ο λόφος του Αρδηττού, καταπράσινος σήμερα, μοιάζει με κρανίου τόπος. Ξεκάθαρα, οι άνθρωποι του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα έκαναν τεράστια δουλειά, μεταμορφώνοντας ένα καθόλου ελκυστικό μέρος σε μια ήσυχη, μεσογειακή πόλη με αρκετό πράσινο και υποδομές, πρωτοφανείς για την εποχή της φωτογραφίας. Από τη συλλογή του Κωνσταντίνου Τρίπου.

Το Au Revoir ποτέ δεν πεθαίνει

Τη φωτογραφία την βρήκαμε στο μπλογκ freedomisland

Γράφαμε τον Σπτέμβριο: «Εδώ και λίγες εβδομάδες ένα πωλητήριο στην είσοδό του δεν αφήνει πολλά περιθώρια παρεξηγήσεων. Το πιο ιστορικό μπαρ της οδού Πατησίων κι ένα από τα πιο αυθεντικά ποτάδικα ολόκληρης της Αθήνας κατεβάζει ρολά οριστικά ένα χρόνο μετά τα πεντηκοστά του γενέθλια. Σχεδιασμένο από τον αρχιτέκτονα Αριστομένη Προβελέγγιο, το Au revoir συγκρατούσε μέχρι τέλους την μισοπεθαμένη πια ατμόσφαιρα μιας Αθήνας ανάλαφρης, απροσποίητης, αστικής, ανθρώπινης».
Χα! Το Au revoir άνοιξε ξανά, με τους ίδιους αγαπημένους ανθρώπους στα γνωστά πόστα και να μια ευκαιρία να αποδείξουμε ότι αυτή η πόλη είναι σε θέση να κρατήσει τους μύθους της ζωντανούς. Ονειρεύομαι ήδη το πρώτο βερμούτ κάτω από τα ψάθινα πορτατίφ. Αν έξω βρέχει, ακόμα καλύτερα.

Φιξ, οι καλές ημέρες… (κι όμως, υπήρξαν)

Πρέπει να είσαι κοντά στα 55 για να θυμάσαι το Φιξ της λεωφόρου Συγγρού στα ντουζένια του. Προσωπικά, το θυμάμαι πάντα παραμελημένο και ταπεινωμένο με σπασμένα τζάμια και μεγάλες διαφημιστικές επιγραφές. Με τα έργα του μετρό κατεδαφίστηκε το μισό και μετά αποφασίστηκε ό,τι απέμεινε να στεγάσει το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Τα έργα έχουν βαλτώσει και με το πιο αισιόδοξο σενάριο μπορούν να ξεκινήσουν κάποια στιγμή μέχρι το τέλος της άνοιξης.
Αλλά ας πάμε πίσω στις «καλές εποχές». Η σχέση του νέου κτιρίου με το οικιστικό περιβάλλον την εποχή της κατασκευής του, αλλά και η κοινωνιολογική διάσταση του δημιουργήματος του Τάκη Ζενέτου, περιγράφονται με γλαφυρό τρόπο από τον προϊστάμενο του τμήματος Βυζαντινών Μουσείων του Υπουργείου Πολιτισμού Ισίδωρο Κακούρη, στην εισήγησή του κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων:
«Στα πλευρά της ευθύγραμμης λεωφόρου που ανεβαίνει από τη θάλασσα και συναντά το Ολυμπιείο και την Πύλη του Αδριανού. Κάτω από την Ακρόπολη και δίπλα στον Ιλισσό. Σ’ ένα περιβάλλον διώροφων κατά κανόνα, αστικών νεοκλασικών κατοικιών επί της Συγγρού και ταπεινότερων εργατικών κατοικιών προς την πλευρά του ποταμού. Σε μια Αθήνα που μόλις είχε ανακαλύψει την αντιπαροχή. Πρόκληση ερεθιστική όσο και ασεβής. Ο Ζενέτος την αποδέχθηκε με ευφυΐα, ίσως και έπαρση. Το εκτός αθηναϊκού μέτρου οικοδόμημα πήρε τη μορφή ενός μεγάλου καραβιού, που εισχώρησε στον Ιλισσό και ήρθε να αράξει απαλά στην είσοδο της πόλης. Η μεγαλοπρέπεια και η βαρύτητα των κάθετων στοιχείων της ελληνικής αρχιτεκτονικής αντικαταστάθηκε με τη σβελτάδα των οριζόντιων συνεχών ανοιγμάτων. Η προσφυγή στον οριζόντιο άξονα, αντί των καθέτων, υπήρξε η ευφυής λύση. Το κτίριο απέκτησε μια δυναμική φόρμα, φαινόταν να κινείται, να “πλέει” πάνω στο διάφανο νερό, που υποδηλωνόταν από τις συνεχείς τζαμαρίες του ισογείου… Ο χώρος της εργασίας, διάφανος, εισχωρούσε στη ζωή της πόλης. Και το αποτέλεσμα ήταν ιδιαίτερα εντυπωσιακό τη νύχτα, όταν το πάμφωτο εργοστάσιο ταξίδευε στο σκοτάδι και τη σιωπή, με τους εργάτες–πλήρωμα σε διαρκή ενεργητικότητα. Πρωτότυπες και ίσως ανεπανάληπτες λύσεις όχι μόνο αρχιτεκτονικές αλλά και κατασκευαστικές, για την επίτευξη του φανταστικού αποτελέσματος».

Oδός Μαραθώνος, προσεχώς

Ιδού το πρώτο βραβείο του διεθνούς αρχιτεκτονικού διαγωνισμού UPTO35 για τον σχεδιασμό μιας πρότυπης φοιτητικής κατοικίας στην οδό Μαραθώνος στα ασαφή όρια ανάμεσα στον Κεραμεικό και στο Μεταξουργείο. Νικητές είναι η πορτογαλική ομάδα του Ζοάο Πράτες Ρουίβο και της Ρακέλ Μαρία Ολιβέϊρα. Υπενθυμίζουμε ότι ο διαγωνισμός, ο οποίος προκηρύχθηκε στις 29 Ιουνίου συγκέντρωσε 242 προτάσεις από 41 χώρες, μέχρι την λήξη της πρώτης φάσης του στις 7 Σεπτεμβρίου του 2009. Τον διοργάνωσε η εταιρία αστικής ανάπτυξης Oliaros, που απευθύνθηκε σε αρχιτέκτονες έως 35 ετών, για τον σχεδιασμό μιας πρότυπης φοιτητικής κατοικίας σε μια παλιά αθηναϊκή γειτονιά στο διευρυμένο κέντρο της πόλης, δίπλα σε αναδυόμενους οικιστικούς πυρήνες και σε κέντρα ψυχαγωγίας και νυχτερινής διασκέδασης .
Είναι μία από τις σπάνιες περιπτώσεις που ένας ιδιωτικός φορέας αναλαμβάνει πρωτοβουλίες με στόχο την ανάδειξη του ρόλου της αρχιτεκτονικής σαν βασικό εργαλείο για την αναζωογόνηση προβληματικών αστικών περιοχών. Στο Μεταξουργείο υπάρχει ήδη το προηγούμενο του αρχιτεκτονικού διαγωνισμού της κατσασκευαστικής εταιρείας ΓΕΚ. Αντικείμενο και σε αυτήν την περίπτωση ένα οικιστικό συγκρότημα, έργο που μόλις ολοκληρώθηκε αποσπώντας πολύ πρόσφατα και το βραβείο υλοποιημένης μελέτης της αρχιτεκτονικής επιθεώρησης «Δομές». Είναι σημαντικό ότι μιλάμε για κατασκευαστικά προγράμματα που ενισχύουν την κατοικία, εις βάρος δηλαδή μίας αντίθετης, αμφιλεγόμενης λογικής που συστείνει την κάπως μονοκόμματη ενίσχυση χρήσεων αναψυχής και διασκέδασης προκειμένου να επανενταχθούν στη ζωή της Αθήνας παραμελημένες γειτονιές της πόλης. Ο Κεραμεικός και το Μεταξουργείο έχουν μείνει προς το παρόν εκτός του «μεγάλου πάρτι» που έχει στηθεί σε άλλες γειτονιές.
Το καλό στην περίπτωση του συγκεκριμένου διαγωνισμού είναι ότι το πρώτο βραβείο θα κατασκευαστεί το συντομότερο δυνατό. Μετά και την εφαρμογή των τελικών παρατηρήσεων της κριτικής επιτροπής στην νικητήρια μελέτη, η Oliaros θα ξεκινήσει άμεσα την διαδικασία έκδοσης άδειας και εν συνεχεία θα προχωρήσει στην κατασκευή.

Ποδήλατα παντού; Ή είναι ιδέα μου;

Η φωτογραφία είναι από την ταινία «ΑΤΗ: Commuting In Madness»

Κάποτε, όχι τόσο παλιά, όταν βλέπαμε κάποιον να κάνει ποδήλατο στην Αθήνα, κοιτάγαμε και ξανακοιτάγαμε για να βεβαιωθούμε ότι δεν κάνουν πουλάκια τα ματάκια μας. Ο τύπος που έκανε ποδήλατο ήταν ο «πειραγμένος», ο «κουνημένος», κάποιος «αφελής», «αλαφροϊσκιωτος», ένας «τρελάρας» που του την βάρεσε και μαζοχίζεται κάνοντας ελιγμούς στη ζούγκλα των αθηναϊκών δρόμων. Τα τελευταία τρία χρόνια διαπιστώνω μια ΤΕΡΑΣΤΙΑ αλλαγή που έχει να κάνει με τον πολλαπλασιασμό των ανθρώπων που χρησιμοποιούν το ποδήλατό τους σε καθημερινή βάση ή έστω τα Σαββατοκύριακα για βόλτα, ψώνια, σύντομες διαδρομές. Κι αυτό σε μια Αθήνα χωρίς καμία απολύτως υποδομή για τους χρήστες ποδηλάτου με εξαίρεση κάποιες θέσεις έξω από το σταθμό του Θησείου για να κλειδώσεις το ποδήλατό σου. Πριν λίγες ημέρες πήρε το μάτι μου στην άσφαλτο της οδού Αθηνάς το χαρακτηριστικό σήμα που σημαίνει «ποδηλατόδρομος». Ξέρει κανείς κάτι περισσότερο;

Πάντα από ψηλά δεν είναι τόσο άσχημα

Πλατεία Ομονοίας, φωτογραφία του Γιάννη Μπαρδόπουλου.

Η Αθήνα το 1900

2010-2019, κι αυτά που έρχονται

Η μακέτα από το νέο γήπεδο του Παναθηναϊκού στον Βοτανικό.

Τι περιμένουμε: 2010-2019

– Ολοκλήρωση του Πολιτιστικού και Εκπαιδευτικού Πάρκου «Σταύρος Νιάρχος» στο Δέλτα Φαλήρου (2015)

– Τα εγκαίνια της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών του Κοινωφελούς Ιδρύματος «Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης» (2010)

– Κατασκευή και λειτουργία της Γραμμής 4 του Μετρό από το Γαλάτσι μέχρι το Μαρούσι (2015).

– Αποπεράτωση του Φιξ στη λεωφόρο Συγγρού ως έδρα του ΕΜΣΤ (2011)

– Την επέκταση της Εθνικής Πινακοθήκης (2013)

– Τα έργα προστασίας και ανάδειξης των βασιλικών κτημάτων στο Τατόι.

– Την υπόγεια επέκταση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.

– Τα εγκαίνια του ανακαινισμένου Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά (2011)

– Το αναβαθμισμένο Πεδίον του Αρεως (2010)

– Τις νέες εγκαταστάσεις του Παναθηναϊκού στον Βοτανικό (2011).